ระหว่างการเดินทาง พำนัก ทำงาน หรือศึกษาในประเทศจีน การทำพาสปอร์ตหายเป็นเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นได้กับชาวต่างชาติ การดำเนินการตามขั้นตอนทางการที่กำหนดอย่างถูกต้องจะช่วยอำนวยความสะดวกในการขอรับเอกสารทดแทน โดยข้อมูลทั้งหมดที่ระบุอ้างอิงจากประกาศอย่างเป็นทางการของหน่วยงานจีนและสถานทูตต่างประเทศประจำจีน
ขั้นตอนปฏิบัติเมื่อตรวจพบว่าพาสปอร์ตหาย
ขั้นตอนลำดับแรก คือการเดินทางไปแจ้งความที่สถานีตำรวจในพื้นที่ที่คาดว่าเกิดการหายทันที เจ้าหน้าที่ตำรวจจะออกใบรับแจ้งความการสูญเอกสาร ซึ่งเป็นเอกสารหลักบังคับใช้สำหรับทุกขั้นตอนการดำเนินการที่เกี่ยวข้องถัดไป
ผู้แจ้งต้องให้ข้อมูลส่วนตัว สถานที่ และช่วงเวลาที่คาดว่าพาสปอร์ตหายให้ถูกต้องตรงกับความเป็นจริง ใบรับแจ้งความไม่มีผลใช้แทนพาสปอร์ตในการผ่านด่านตรวจคนเข้าเมืองข้ามพรมแดน
หลังจากได้รับใบรับแจ้งความ ผู้ที่ทำพาสปอร์ตหายต้องติดต่อสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศตนเองที่ประจำในจีน เพื่อยื่นคำขอออกพาสปอร์ตเล่มใหม่ หรือเอกสารเดินทางชั่วคราว ตามระเบียบข้อบังคับของแต่ละประเทศ
สถานทูตส่วนใหญ่กำหนดให้ต้องแสดงใบรับแจ้งความจากสถานีตำรวจจีนเป็นเอกสารประกอบการยื่นคำขอทุกครั้ง
ข้อกำหนดทางการสำหรับการพำนักและการเดินทาง
ตามระเบียบของสำนักงานบริหารจัดการเข้า-ออกเมือง กระทรวงความมั่นคงสาธารณะจีน ชาวต่างชาติที่ทำพาสปอร์ตหายต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดการลงทะเบียนที่พักอาศัยตามกฎหมาย หากพักที่โรงแรม ทางโรงแรมจะดำเนินการลงทะเบียนเข้าพักผ่านระบบทางการให้อัตโนมัติ หากพักที่ที่อยู่อาศัยส่วนตัว บ้านเช่า หรือที่พักของญาติและเพื่อน ต้องดำเนินการลงทะเบียนที่สถานีตำรวจพื้นที่ภายในกำหนดเวลาตามกฎหมาย
เมื่อได้รับพาสปอร์ตเล่มใหม่หรือเอกสารเดินทางชั่วคราวจากสถานทูต ผู้นั้นต้องนำเอกสารดังกล่าวคู่กับใบรับแจ้งความการสูญพาสปอร์ต เดินทางไปยังสำนักงานบริหารจัดการเข้า-ออกเมืองในพื้นที่พำนัก เพื่อยื่นขอประทับตราหรือบันทึกสถานะวีซ่า ใบอนุญาตพำนักที่ยังมีอายุการใช้งานเหลือ ลงในเอกสารเดินทางเล่มใหม่ โดยไม่จำเป็นต้องยื่นขอวีซ่าใหม่ตั้งแต่ต้น หากระยะเวลาอนุญาตพำนักเดิมยังไม่หมดอายุ
สื่อประชาสัมพันธ์ทางการของกรมการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมจีนระบุว่า การเก็บสำเนาหน้าพาสปอร์ตที่มีข้อมูลส่วนตัวและหน้าประทับตราวีซ่าแยกไว้ต่างหากจากเล่มจริง รวมทั้งบันทึกหมายเลขพาสปอร์ตและข้อมูลติดต่อสถานทูตไว้ล่วงหน้า สามารถช่วยลดระยะเวลาดำเนินการกรณีเอกสารหาย
คำถามที่พบบ่อยเมื่อพาสปอร์ตหายในจีน
ต้องใช้เอกสารอะไรบ้างในการแจ้งความที่สถานีตำรวจ
สามารถนำเอกสารแสดงตนที่มีอยู่ เช่น สำเนาพาสปอร์ต บัตรประจำตัวประชาชนของประเทศตน ใบขับขี่ หรือให้ข้อมูลหมายเลขพาสปอร์ต ข้อมูลวีซ่า และข้อมูลส่วนตัวที่ถูกต้องแก่เจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อประกอบการพิจารณาออกใบรับแจ้งความ
ใช้เวลานานเท่าใดจึงจะได้รับพาสปอร์ตเล่มใหม่
ระยะเวลาดำเนินการขึ้นอยู่กับระเบียบของสถานทูตหรือสถานกงสุลของแต่ละประเทศ โดยทั่วไปการขอพาสปอร์ตเล่มปกติใช้เวลาประมาณ 1-4 สัปดาห์ ส่วนเอกสารเดินทางชั่วคราวสำหรับเดินทางกลับประเทศสามารถดำเนินการได้เร็วขึ้นในกรณีฉุกเฉิน
สามารถเดินทางข้ามเมืองภายในจีนได้หรือไม่ระหว่างรอพาสปอร์ตเล่มใหม่
ใบรับแจ้งความจากสถานีตำรวจสามารถใช้แสดงตนสำหรับการเดินทางด้วยรถไฟและรถโดยสารประจำทางภายในประเทศได้ตามข้อกำหนดของหน่วยงานขนส่ง ส่วนการเดินทางด้วยเครื่องบินภายในประเทศ สามารถนำใบรับแจ้งความติดต่อเคาน์เตอร์ตำรวจประจำสนามบินเพื่อออกใบรับรองการขึ้นเครื่องชั่วคราวได้
มีค่าธรรมเนียมในการดำเนินการหรือไม่
การออกใบรับแจ้งความที่สถานีตำรวจไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียม ส่วนค่าธรรมเนียมการออกพาสปอร์ตหรือเอกสารเดินทางชั่วคราวเป็นไปตามอัตราที่สถานทูตของแต่ละประเทศกำหนด และค่าธรรมเนียมการดำเนินการบันทึกสถานะวีซ่าที่สำนักงานบริหารจัดการเข้า-ออกเมืองเป็นไปตามอัตราค่าธรรมเนียมทางการของทางการจีน
หากพบพาสปอร์ตเล่มเดิมหลังได้รับเล่มใหม่แล้ว สามารถใช้เล่มเดิมต่อได้หรือไม่
เมื่อมีการแจ้งหายและออกพาสปอร์ตเล่มใหม่ พาสปอร์ตเล่มเดิมจะถูกยกเลิกสถานะการใช้งานตามกฎหมาย ไม่สามารถนำไปใช้เดินทางหรือดำเนินการทางกฎหมายใดๆ ได้อีก
หน่วยงานตำรวจและสำนักงานบริหารจัดการเข้า-ออกเมืองในทุกพื้นที่ของจีนเปิดให้บริการสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับขั้นตอนดำเนินการกรณีพาสปอร์ตหายในช่วงเวลาทำการ สายด่วนฉุกเฉินของตำรวจ 110 รับแจ้งเหตุตลอด 24 ชั่วโมง
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
สำนักงานบริหารจัดการเข้า-ออกเมือง กระทรวงความมั่นคงสาธารณะสาธารณรัฐประชาชนจีน
กรมการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมจีน
ระเบียบการให้บริการด้านเอกสารเดินทางของสถานทูตและสถานกงสุลต่างประเทศประจำประเทศจีน
กรมการขนส่งทางรางจีน และหน่วยงานบริหารสนามบินพลเรือนจีน